Kangal (Karabaş) Köpekleri'nin kökeni Orta Asya’dır. 11. yy.da Anadolu’ya akın akın gelen Türkler, muhtemelen yanlarında üç tür hayvan getirmişlerdi; At, koyun ve köpek. At, binek ve araba çekme hayvanı olarak kullanılıyordu. Koyun; yolculuk esnasında hazır gıdaları idi. Köpek ise; insan, hayvanlar ve eşyalara bekçilik hizmeti için kullanılıyordu. Günümüzde Orta Asya Cumhuriyetleri’nde, Kangal Köpeği’ne benzer köpeklere her bölgede rastlanmaktadır.

Fotoğraf 1. İran, Güney Azerbaycan, Serap Şehri yakınlarında Kangal (Karabaş) görünümlü köpekler. Önde tuttuğum bir erkek, arkada sağda görülen ise bir dişidir.

Fotoğraf 1 ve 2. İran, Güney Azerbaycan, Serap Şehri yakınlarında Kangal (Karabaş) görünümlü köpekler.

 Bundan daha önemlisi, Orta Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türklerin göç yolu üstünde de Kangal Köpeği’ne benzer köpekler bulunmaktadır. Fars ve Arapların yaşadığı İran’ın güney bölgelerinde Kangal Köpeğine benzer boz post renkli köpekler bulunmamaktadır. Ama Azeri Türklerinin yaşadığı ve Orta Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türklerin göç yolu üstünde bulunan İran’ın kuzey bölgelerinde, Kangal Köpeği’ne fenotipik olarak benzeyen köpekler halen bol miktarda yaşamaktadır. Kangal Köpeği’nin orijinini aramaya yönelik, Ocak-2006 tarihinde bu bölgeye bir gezi yapılmıştır. Iran, Afganistan ve Türkmenistan’a yapılan bu gezide, Kangal Köpeği fenotipinde köpekleri görme ve fotoğraflama imkanı olmuştur.

Fotoğraf 3. Kuzey Afganistan, Akça Şehri yakınlarında siyah maskeli, boz postlu, Kangal (Karabaş) görünümlü köpek.

Fotoğraf 4. Kuzey Afganistan, Akça Şehri yakınlarında siyah maskeli, boz postlu, Kangal (Karabaş) görünümlü 1 aylık yavru.

 O bölgede yapılan araştırma ve soruşturmalarda, Kangal Köpeği’ne benzeyen bu köpeklerin bir çok benzerinin, diğer Orta Asya Cumhuriyetlerinde de bulunduğu öğrenilmiştir. Özbekistan, Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan‘da bu köpeklerden bulunmaktadır. Moğolistan’ın batı tarafında, nüfusunun %80’ini Kazak Türkleri’nin meydana getirdiği Bayan Ölgiy Vilayeti bulunmaktadır. Burada da, Kangal Köpeği görünümlü köpeklerin, koyun yetiştiricilerin elinde bol miktarda olduğunu öğrenilmiştir.

 Anadolu’dan Orta Asya’ya herhangi bir Türk göçü olduğuna dair bir kayıt bulunmamaktadır. Halbuki bu göç bildiğimiz kadarı ile yaklaşık 1.000 yıl önce Orta Asya’dan Anadolu’ya olmuştur. Öyleyse Anadolu’daki Kangal ve Akbaş Çoban Köpekleri Orta Asya’dan gelmiş olmalıdırlar.

Fotoğraf 5. Türkmenistan, Aşgabat Şehri yakınlarında siyah maskeli, boz postlu, Kangal (Karabaş) görünümlü tek köpek. Bu üç ülkede, kuyruğu ve kulakları kesilmemiş gördüğüm tek köpek.

Fotoğraf 4. Türkmenistan, Aşgabat Şehri yakınlarında, siyah maskeli, boz postlu, yeni doğum yapmış, Kangal (Karabaş) görünümlü dişi köpek.