Türk Karabaş Çoban Köpeğinde Renk Varyasyonları

Türkiye’de yetiştirilen Kangal Köpekleri içerisinde renk varyasyonları görülmektedir. Sahiplerince saf olduğu iddia edilen köpeklerden dahi, ileriki generasyonlarda değişik renk varyasyonları çıkmaktadır. Toplu yetiştiricilik yapılan yerlerde de bu gözlemlenmektedir. Gemlik Askeri Veteriner Okul Komutanlığı, en saf populasyona sahip olduğu iddia edilen bir kuruluştur. Burada yetiştirilen Kangal Köpekleri’nde de, sık sık değişik renk varyasyonları çıktığı gibi, melez Kangal Köpekleri de çıkmaktadır.

Kangal Köpeği yetiştiricilerinin tercihi büyük çoğunlukla “Boz Renkli Kangal” olmaktadır. Bölgesel olarak, bazı renk varyasyonları daha fazla tercih edilebilmektedir. Mesela Ardahan’ın Damal ve Hanak İlçelerinde tercih edilen renk, Dalkır olarak isimlendirilen Çizgili Kangal Köpeği’dir.

 Boz

Fotoğraf 1. Dominant gen etkili, boz renk varyasyonu

Asıl ve en çok tercih edilen renk budur. Tanıdığımız, bildiğimiz klasik Kangal'dır. Eskiden ağırlıklı olarak Eskişehir, Kütahya, Afyon ve Isparta hattı ile, Tokat, Sivas ve Malatya hattının arasında, sahile inmemek kaydıyla, bütün Orta Anadolu'da daha yoğun olarak bulunurdu. Bu bölge Akkaraman Koyunu'nun yoğun olarak yetiştirildiği bölgedir. Ama günümüzde dünyanın bir çok ülkesine dağılmış durumdadır.

 Kırçıl

Fotoğraf 2. Resesif gen etkili, Kırçıl renk varyasyonu

Bunlar, vücudunun çeşitli yerlerine yayılmış şekilde kırçıllık hakim olan Kangal'lardır. Bu koyu post rengi sadece baş ve boyunda olabileceği gibi, ön gövdeyi veya bütün vücudu sarmış olabilir. Fakat bu koyu renk göğüs, karın ve bacaklarda bulunmaz. Kurt postuna en çok benzeyen renk varyetesidir.

Yağız

Fotoğraf 3. Resesif gen etkili, Yağız renk varyasyonu

Bu renk varyetesi kırçıl renge benzer. Fakat kırçıl renkten ziyade, koyu gri, kül rengi bir yağızlık vardır. Ayrıca kırçıl renkten farklı olarak, bacakların dizden yukarı kesimi ile göğüsteki beyaz madalyonun etrafı da kül rengindedir. Dizden aşağı kesimlerdeki beyazlık ile kontrast oluştururlar. Baş  genellikle kırçıl renkten daha homojen ve koyu olmak kaydıyla kül rengindedir.

Dalkır

Fotoğraf 4. Resesif gen etkili, Dalkır renk varyasyonu

Konunun ilmi yönüne vakıf olmayan kişilerce, "Karayaka Irkı Köpek" olarak lanse edilen köpektir. Böyle bir ırkın olmadığı, 4. bölümde, "Karayaka Köpeği isimli bir ırk var mıdır?" başlığı ile cevaplanmıştır. Yurdun çeşitli yerlerinde bu renge "Çizgili Sırtlan Postlu Kangal, Kaplan Postlu Kangal, Çizgili Kangal" da denmektedir. Ana post rengi grimsi boz renktir. Bunun üstünde, kaplan postunda olduğu gibi, yukarıdan aşağıya doğru 1-3  cm genişliğinde, sayıları 10-20 civarında koyu gri ve koyu kül rengi çizgiler vardır. En çok yetiştirildiği yer Ardahan'ın Damal ve Hanak ilçeleridir. Diğer bölgelerde de nadiren görülebilmektedir (*).

(*) Kangal'da görülen çizgili post rengi diğer bazı ırklarda da görülebilmektedir. Bunlardan bazısı şunlardır:

Hollanda Çoban Köpeği, Benekli Great Dane, Eski İngiliz Mastifffi, Çizgili Boxer, Fıla Brasilerio, Castro Laboreiro, Staffordshire Bullterrier, Hannover Tazısı, Tennessee Treeing Brindle, İspanyol Tazısı (Pugnetti, 2001).

Erzurum Sarısı

Fotoğraf 5. Resesif gen etkili, Erzurum Sarısı renk varyasyonu

Post rengi kızıl, altın veya koyu sarıdır. Yaygın olarak görüldüğü yer Erzurum ve civarıdır. İri yapılı, inatçı ve cesurdurlar. Çok güzel görünüşleri ve asaletli duruşları vardır.